Sindirim sistemi hastalıklarındaki karın ağrısı özellikleri.
Mide-Oniki Parmak Barsağı Hastalıkları
Bu organlara ait en çok karşılaşılan rahatsızlıklar ülser ve gastritlerdir. Son senelerde özellikle oniki parmak barsağı ülserlerinin helicobakter pilori olarak adlandırılan bir mikropla ilişkisi olduğu gözlemlenir. O mikrop barındığı özellikler nedeniyle midenin iç cidarında yaşamını sürdürmekte aynı zamandamide asidini fazlasarak ülsere sebep olmaktadır. Gastrit ile mide ülserlerinin önemli bir bölümde da bu mikrop saptanmaktadır. Aspirin ve özellikle bazı romatizmal ve ağrı kesici ilaçlar da ülseri meydana getirebilir. Ülser ağrısı sıklıkla karnın orta, üst kısmında göbek çevresinde rastlanır. Açlıkla artış göstermesi, gece uyandırması, ağrıya midede yanma, kazınma gibi bulguların eşlik etmesi diğer önemli özelliklerdir. Derin ülserlerde ağrı sırt bölgesinde de hissedilebilir.
Acil durum
Ağızdan kahve telvesi biciminde yada kanlı kusma, dışkının esmer olması, öncesine göre sulu şekil gelmesi ülser kanamasına bağlı olabileceğinden acil hekime yönelmek gerekir. Az olmakla birlikte ülser delinmelerinde şiddetli karın ağrısı meydana gelir. Acil değerlendirme ve sıklıkla cerrahi girişime ihtiyaç vardır.
Safra kesesi hastalıkları
Safra kesesi taşları sıklıkla karnın üst bölümünde ağrıya meyal verebilir.Özellikle yemekten sonra ağrının fazla olması, bulantı, kusma, gaz, sindirim güçlüğü gibi ağrıları görülür. Yumurta, çikolata ve kızartma gibi gıdalar yiyen acımalar belirgindir. Safra kesesi taşları safranın barsağa aktığı kanala kaçtığından sarılık, ateş aynı zamanda yüksek ağrı olabilir. Kesenin kanalında takılı kalan taşlar safra akışını engeller ve kesenin büyümesine karnın sağ üst kesiminde ağrı ve ateşe yol açar. Akut lokesistik olarak isimlenidrilen bu durum hastanede yatarak tedaviyi ve cerrahi girişimi gerektirir. Safra kanalına kaçan taşlar endoskopik yolla özel aletler kullanılarak temizlenebilmektedir.
Pankreas hastalıkları
Safra borularına kaçan taşlar pankreas borusuna ağız kısmını tıkayarak akut pankreatit adı verilen ciddi bir hastalığa yol açabilir. Karnın orta kesiminde sırta da hissedilebilen ve bazı durumlarda kuşak tarzında şiddetli ağrının görüldüğü bu durum acil hastaneye iletişime geçmek gerekir, hastanede yoğun tedaviye ihtiyaç vardır. Alkol ve bazı ilaçların kullanımı da akut pankreatit hastalığı meydana gelebilir. Alkole devam edilmesi durumunda kronik pankreatit olarak gelişir. İleri yaşlarda ortaya çıkabilen pankreas kanserleri sıklıkla karın ağrısı, kilo kaybı ve sarılık yakınmalarına yol açabilir. Genellikle geç tanınabildiğinden maalesef olguların çoğunda tam tedavi edici girişimler yapılamamaktadır
Barsak hastalıkları
Barsağın hareketinin dışkılama düzenin bozuk olduğu, spastik kolon, hassas barsak sendromu olarak da isimlendirilen barsak rahatsızlıklarında karın ağrısı sık görülmektedir. Ağrı karnın tüm bölgelerinde hissedilebilmekle birlikte sıklıkla göbek çevresi yada karnın aşağı kısımlarında hissedilir derecededir. Stresli zamanlarda yakınmaların fazlalaşması önemli özelliklerindendir. Yapılması gereken araştırmalar yapıldıktan sonra diyet, ilaç tedavileri ve psikolojik destek alınarak tedavi düzenlenir. Karın ağrısı ile birlikte kanlı dışkılama olması mutlaka önemle araştırılması gereken bir olaydır. Basur (hemoroid) veya makat bölgesinde çatlak gibi basit nedenler, kanlı dışkılamanın en çok nedenleridir. fakat barsak kanserleri veya ülseratif kolit gibi ciddi bazı hastalıklarda da benzer bulgular görüleceğinden ileri araştırmalar gerekir. Kansızlık bulgularının saptandığı orta yaş üstü hastalar ve birinci derece yakınlarında barsak kanseri saptanmış olanlarda barsak kanseri olasılığı dikkatle değerlendirilmelidir.
Acil durum
Bağırsak tıkanmaları birden başlayan ve giderek fazlalaşan karın ağrısı, dışkı ve gaz çıkartılamaması, kusma, geneldurumda bozulmaya yol açar. Acil başvuru, hastane izlemi ve bazı durumlarda cerrahi girişim gerekir
Karaciğer hastalıkları
Karaciğer hastalıklarında ağrı önde gelen bir bulgu değildir. Karaciğerin en önemli hastalıkları olan hepatit ve sirozda ağrıdan çok halsizlik karaciğer fonksiyon bozukluklarına bağlı değişik bulgular görülür. Karaciğer içinde yer kaplayan kist, iyi veya kötü huylu urlar, büyük boyutlara ulaştığında karnın sağ üst kesiminde ağrıya yol açabilir.